Aşağıdaki mini sözlükte bazı genel müzik terimlerinin tanımlarını bulabilirsiz.

Adagio: İtalyanca. Parçanın derin bir rahatlık içinde çok yavaşa yakın okunması gerektiğini bildirir.

Allegro: İtalyancanda "Neşeli" anlamına gelen Allegro, parçanın "hızlı" okunacağını gösterir.

Anahtar: (Açkı) Notaların adlandırmaya yarar... Sol Anahtarı: Perdenin birinci ve ikinci çizgisine konur ve konuldukları çizgilere yazılan nota "Sol" adını alır. Sol anahtarı ve Fa anahtarı gibi çeşitleri vardır.

Andante: İtalyancanda rahat, yavaş anlamına gelir. Adagio’dan daha hareketli senfoni veya sonatların ağır bölümleri için kullanılan terimdir.

Bemol: (b) işareti ile belirtilir. Yanında bulunduğu notanın yarım ses kalınlaştırılarak okunmasını gerektirir.

D.C.: İtalyanca DA CAPO'nun kısaltılmışı olan terim başa dönülmesini tarif etmektedir. Parçanın sonunda "D.C." yazılı yerden, parçanın en başına dönülür; "son" ya da "Fine" yazılı yerde parça bitirilir.

Diminuendo (Decresendo): İtalyanca, bir müzik tümcesini okurken sesi yavaş yavaş azaltmayı ve yumuşatmayı gerektiğini anlatır.

Diyez: (#) işareti ile belirtilir. Yanında bulunduğu notanın yarım ses inceltilerek okunmasını gerektirir.

Dize: Birbirine komşu olan sekiz sesin, hiçbiri atlanmadan, ard arda sıralanmasına ise Dizi denir. Kalın sesten başlayıp ince seslere doğru çıkan diziye ise "çıkıcı dizi", ince sesten başlayıp, kalın seslere doğru inen diziye "inici dizi," denir. Dizi, başladığı sesin adını alır. (Örnek: Çıkıcı Do Dizisi...)

f: İtalyanca "Forte" sözcüğünün kısaltılmışı olan Forte'nin kelime anlamı "Kuvvetli"dir. (f) belirteçinin bulunduğu yerde, parça "Gür sesle"okunur.

Fine: İtalyanca"Son" anlamına gelen işaret parçanın nerde bitirileceğini gösterir.

İlave Çizgi: Porteye sımayan notaları yazmak için kullanılanişaretlerdir. Portenin çizgi ve aralıklarına ancak dokuz nota yazılır. Portenin birinci çizgisinin altına bir nota, beşinci çizgisinin üstüne bir nota yazıldığı zaman porteye sığdırılan nota sayısı 11'e çıkar.

İnsan Sesleri: Kadın ve Erkek sesi olmak üzere ikiye ayrılır.
Kadın sesi; Soprano(İnce kadın ve ince çocuk sesleri), Orta kalınlıktaki kadın ve çocuk sesleri (Mezzo Soprano), Kalın kadın sesleri (Alto ve Kontralto), Erkek sesi ise; İnce erkek sesleri(Tenor), Orta kalınlıktaki erkek sesleri (Bariton), Kalın erkek sesleri(Bas) olmak üzere üçe ayrılır.

Largo: İtalyanca "GENİŞ" anlamına gelir. Hız terimi olarak "Çok Ağır" anlamında kullanılan Largo'da vuruşlar Andante'ye göre, çok daha ağır okması gerektiğinin göstergesidir.

Legato: İtalyanca "Bağlı" anlamına gelmektedir. Pürüzsüz, kesintisiz ve akıcı okumayı gerektirir.

mf: İtalyanca "Mezzo- Forte" sözcüklerinin kısaltılmışıdır ve "orta kuvvet"te okunması gerektiğini gösterir. (mf) işareti olan yerde, parça Orta gürlükte bir sesle okunacağın gösterir.

Majör dizi (Büyüklü Dizi): Çıkıcı olarak seslerin arasında, iki tam, bir yarım, üç tam, bir yarım Perde bulunan dizilerdir. (Majör Do Dizisi'nde, 3. ile 4. sesler arası ve 7. ile 8. sesler arası yarım, öteki seslerin araları tam perdedir.)

Moderato: İtalyanca"Orta Hızda" anlamında olup eserin orta hızda okunacağını belirtir. Metronom'a göre dakikada 108'den 120'e kadar olan birim vuruşları, hız terimi olarak "Moderato" sözcüğünün karşılığıdır. Örnek: d=108-120

mp: (İtalyanca) "Mezzo- Piano" sözcüklerinin kısaltılmışı olup eserin "Orta hafiflikte" calınmasını işaret eder. "mp" işaretinin olduğu yerde parçanın Orta hafiflikte icra edileceğini gösterir.

Müzik Teorisi: Müziğin uyduğu kuralları inceleyen bilim dalıdır.Nota: Müzik seslerini gösteren işaret notadır. Yedi tane nota vardır. Do- Re- Mi- Fa- Sol-La- Si

Oktav: Aynı ismi taşıyan iki ses arasındaki sekiz notalık aralık Oktav (Sekizli)'dir. İsimleri bir olan bu notaların yükseklik dereceleri ayrıdır. Örneğin DO – DO sesleri arası bir oktavdır.

Oktav Çizgisi: Bir oktav kalından veya bir oktav inceden okunması gereken notaların altına ve üstüne (8a.....) işareti konur. Bu işaret noktalarının bittiği notalara kadar bir oktav (sekizli)kalın veya inceden okunur ve çalınır.

Ölçü : Bir müzik yapıtında ritim birimi olan vuruşların eşit zamanlarda bölünmesidir.

P: İtalyanca "Piano" sözcüğünün kısaltılmışı olan Piano'nun kelime anlamı "hafif"dir. (p) belirteçinin bulunduğu yerde, parça "hafif sesle"okunur.

Perde: Ses aralıklarını ölçmek için kullanılan bir çeşit Ölçme Birimidir. Batı Müziğinde kullanılan en küçük ses aralığına, "Yarım Perde" denir. İki tane Yarım Perde'den oluşan ses aralığına "Tam Perde" denir.

pp: İtalyanca"Pianissimo" sözcüğünün kısaltılmışıdır ve"Çok hafif" anlamı taşımaktadır. (mp) belirteçi olan yerde, parça Çok hafif sesle okunur.

Porte (Dizek): beş paralel çizgi ve dört aralıktan oluşur. Porte'de çizgi ve aralıklar aşağıdan yukarıya doğru sayılır. Porte çizgileri arasında kalan boşluğa aralık denir. Nota yazıp okumaya yarar.

Senkop: Nota birimlerinin süreleri ile seslerin süreleri arasındaki birliğin, dengeyi bozacak biçimde aksatılmasıdır.

Ses: Cisimlerin titreşiminden meydana gelen ses dalgalarının hava aracılığı ile kulağımıza kadar gelmesidir. Sesler birbirinden Ses Rengi (Tını ) ile ayrılır. Her sesin kendine göre özelliği vardır. Kalın veya ince olması Yükseklik, kuvvetli veya hafif olması gürlüktür.

Solfej: "Okuma" demektir. Notaları, adlarıyla, sesleriyle ve süreleriyle okumaya "SOLFEJ" denir.

Staccato: (İtalyanca) Sesleri kesik kesik, ayrı ayrı, tek tek çıkarmak.

Süre: Notaların (seslerin) ve Es (Sus)'ların uzadığı zaman bütünlüğüdür.
1) Sesli süre: Sesli süreler notalardır. Notaların şekilleri süre değerlerini belirtir.
2) Sessiz süre ise Es(sus)lardır.

Tekrar İşareti: Dönüş işareti. İki kez okunması istenilen notaların başlama ve bitme yerine  konulur. Tekrar işareti arasında kalan arasında kalan notalar İKİ KEZ okunur.

Tempo: Hız anlamına gelir. Bir müzik yapıtını oluşturan bölümlerin hızlarını belirlemek için kullanılır.

Üçleme: İkişerli Nota Birimi'nin, geçici olarak üçerli olmasıdır. Dörtlük Nota Birimi içinde Üçleme, üç tane sekizlik notadan oluşur; Nota biriminin süresi değişmeyeceği için, 2 Sekizlik notanın süresi içine 3 Sekizlik nota sığdırılarak okunur. Üçlemeyi oluşturan üç notanın kuyrukları, sekizlik çizgisiyle birleştirilir; Üçleme'nin altına veya üstüne 3 sayısı yazılır.Üçleme notalarından hiçbiri, ötekinden kısa ya da uzun okunmaz, birbirine eşit sürelerde okunur.

Vurgu: Müzikte vurgu Accent yani > işareti ile belirtilir. Üzerine konduğu notanın ya da akorun diğerlerine göre daha vurgulu çalınmasını gerektirir.

Vuruş: Bir ölçünün eşit süreli bölünmesidir.İkiye bölünen süre değerlerinden oluşan vuruşlara basit, üçe bölünen süre değerlerinden oluşan vuruşlara bileşik vuruş denir. Vuruşlarda olduğu gibi ölçülerde basit ve birleşik ölçü olmak üzere ikiye ayrılır. Bir ölçünün vuruşlarındaki süre değerlerini eşit zamanlar içinde okumak için elin düzenli hareketleri ile göstermek USUL'dür.

---

 

Bu sayfa, koromuzun soprano grubu üyelerinden Yasemin KOÇ'un katkıları ile hazırlanmıştır.